Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) bünyesindeki birliklerin 2025 yılı etkinlikleri sektörel değerlendirme toplantısında ele alındı. 2025 yılının büyüme değil, dayanıklılık yılı olduğunu belirten birlik başkanları, 2026 yılının da birçok sektör için dayanıklılığın zorlandığı bir yıl olmayı sürdüreceğini söyledi.

Sektörel değerlendirme toplantısında konuşan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025 yılının ihracatçılar açısından şirket kârlılığının azaldığı bir yıl olduğunu belirtti. Eskinazi, artan üretim maliyetleri ve finansmana erişimdeki maliyet sorunları nedeniyle birçok firmanın 2025 yılında da yurtdışı borçlanmayı sürdürdüğünü anlattı.

Emek yoğun sektörlerdeki ihracatçıların üretimlerini enerji ve işgücü maliyetlerinin nispeten düşük olduğu ülkelere taşıdığını kaydeden Jak Eskinazi, 2025 yılında ciddi istihdam kaybı yaşandığını söyledi. Eskinazi, yüksek ithal girdi bağımlılığı nedeniyle Türkiye'nin ihracatının katma değerinin düşük kaldığına ve dış ticaret açığını beslediğine değindi.

Sahadaki üretim ve ithalat verilerinin bu hedeflerle uygulama arasındaki gerilimi açıkça ortaya koyduğunu vurgulayan Jak Eskinazi, "Bu tablo, sanayi ve tarımda teknolojik yenilenmenin ve verimlilik yatırımlarının daha da ötelenmesi anlamına gelmektedir" dedi. "Parite etkisi olmasaydı, muhtemelen EİB ihracatı 2024’e göre daha düşük olacaktı" diyen Eskinazi şu görüşleri dile getirdi:

"Yatırım yapılmayan her yıl, rekabet gücünde kalıcı kayıp riskini artırmaktadır. Ancak burada altını çizmek isterim ki: Toplam ihracat rakamı, sahadaki gerçekliği tek başına anlatmaya yetmemektedir. Bugün asıl sorulması gereken soru şudur: Bu ihracat hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapılmıştır? Birçok sektör için 2025 yılı bir büyüme yılı değil, ayakta kalma, direnme ve uyum sağlama yılı olmuştur."

2022–2025 dönemindeki konkordato rakamlarının reel sektördeki bozulmanın hızını net biçimde ortaya koyduğunu söyleyen Jak Eskinazi, 2026'nın birçok sektör için dayanıklılığın zorlandığı bir yıl olmaya devam edeceğini belirtti. Türkiye’nin en büyük sorununun öngörülebilirliğin zayıflaması olduğunu söyleyen Eskinazi uzun vadeli plan yapılamayacağını, yatırımın erteleneceğini, riskin alınamayacağını dile getirdi.

EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, Ege İhracatçı Birlikleri’nin 2025 yılı ihracatının 18 milyar 505 milyon dolar düzeyinde gerçekleştiğini açıkladı. Ege Demir Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Başkanı Yalçın Ertan, 2025 yılında da 2 milyar 591 milyon dolarlık ihracat yaptıklarını söyledi. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2025 yılı sonunda ihracatı 1 milyar 232 milyon dolara ulaştırmayı başardıklarını belirtti.

"2026 yılı 2025'ten farklı olmayacak, ihracatımız daha da düşecek" diyen Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Zandar, "İthalatımız, ihracatımızın üzerine çıktı. Deri ve deri mamulleri sektörü maalesef oyunu kaybetti" dedi. Ege Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Sertbaş, hazır giyim ihracatı, yüzde 8 azalarak 1 milyar 268 milyon dolar seviyesine gerilediğini söyledi.

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, 2025 yılında yüzde 23 artışla 1 milyar 185 milyon doları ihracat rakamını yakaladıklarını dile getirdi. Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, "Toplam kuru meyve ihracatının yüzde 60’ına karşılık gelen 1,05 milyar dolarlık ihracat birliğimiz tarafından gerçekleştirilmiştir" dedi.

Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı İbrahim Alimoğlu, sektör ihracatının yüzde 6 artış göstererek 2025 yılında 1,3 milyar dolar düzeyine eriştiğini söyledi. Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Hikmet Güngör, mobilya kâğıt ve orman ürünleri ihracatının 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolar bandında kaldığını belirtti.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, 2025’te güçlü bir ihracat performansı sergileyen sektörün yüzde 7 artışla 1 milyar 840 milyon dolar ihracat yaptığını dile getirdi. Ege Tütün İhracatçıları Birliği Başkanı Ömer Celal Umur, kilogram başı 9 doların üzerinde ortalama ihraç fiyatı ve yıllık 1 milyar dolarlık ihracat ile ülkemiz tarım sektörüne önemli bir katkı sağladıklarını söyledi.

Ege Zeytin Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, 2025 yılında, zeytinyağı ihracatının dünya fiyatlarındaki düşüşle birlikte değer bazında yaklaşık yüzde 65 gerileyerek 189 milyon dolar seviyesine indiğini söyledi. Sofralık zeytin ihracatında rekor kırdıklarını anlatan Uygun, "258 milyon dolarlık ihracatla tarihimizin en yüksek seviyesine ulaştık. Bu tablo bize çok net bir mesaj veriyor: Piyasa kuralları net olduğunda, ihracatçı işini yapıyor" diye konuştu.